Nieuw partnerbegrip voor belastingen, sociale zekerheid en zorg per 1 januari 2011

Met ingang van 1 januari 2011 komt een nieuw partnerbegrip in de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) dat voor alle fiscale wetten gaat gelden: het basispartnerbegrip. Dit begrip omvat gehuwden, geregistreerde partners en ongehuwd samenwonenden met een notarieel samenlevingscontract en zal zowel voor de belastingheffing als voor de toeslagen gaan gelden.

Naast dit basispartnerbegrip komen in de Wet inkomstenbelasting 2001 (hierna: Wet IB 2001) en de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (hierna: Awir) nog enkele aanvullende partnercategorieën op basis van objectief toetsbare criteria. Het gaat daarbij om ongehuwd samenwonenden zonder notarieel samenlevingscontract die: samen een kind hebben, voor een pensioenregeling als partner gelden of die samen een eigen woning hebben. Bij de keuze voor de objectieve criteria is aansluiting gezocht bij de objectieve criteria zoals die nu al in de Awir gelden. Het nieuwe partnerbegrip in de Awir treedt op een later moment in werking in verband met het nieuwe toeslagensysteem.

Gevolgen van het nieuwe partnerbegrip
Het nieuwe partnerbegrip heeft in bepaalde situaties fiscale gevolgen voor ongehuwd samenwonenden. Voor de inkomstenbelasting bestaat momenteel voor ongehuwden in bepaalde situaties een keuzeregeling waarbij zij ervoor kunnen kiezen om wel of niet als fiscale partner te worden aangemerkt. Dit komt te vervallen. Straks worden ongehuwd samenwonenden -net als gehuwden- ook verplicht partners als ze een notarieel samenlevingscontract hebben afgesloten, een gezamenlijk kind hebben, een gezamenlijke pensioenregeling hebben óf een gezamenlijke eigen woning hebben.

Het partnerschap brengt voor de betrokkenen voor- en nadelen met zich mee ten opzichte van de situatie van een alleenstaande. Bij voordelen valt te denken aan de vrije toerekening van inkomsten en aftrekposten bij partners. Een nadeel kan zijn dat voor de berekening van de drempels voor bijvoorbeeld de giftenaftrek de inkomens van partners worden opgeteld. Door het vervallen van de keuzeregeling is het niet meer mogelijk alleen voor partnerschap te kiezen als dit voordelig uitwerkt.

Kind en partnerschap
In het nieuwe partnerbegrip zullen ongehuwd samenwonenden die kinderen in hun gezin hebben uit een vorige relatie (‘samengestelde gezinnen’) geen partners zijn als zij niet voldoen aan één van de overige objectieve criteria van partnerschap. In het nieuwe partnerbegrip kan daardoor een verschil ontstaan tussen enerzijds (on)gehuwd samenwonenden die samen kinderen hebben (traditionele gezinnen) en wel partners zijn en anderzijds de zogenoemde ‘samengestelde gezinnen’ die onder omstandigheden geen partners zijn.

Sociale zekerheid en zorg
Het partnerbegrip in de sociale zekerheid geldt ook voor de zorg, namelijk voor de eigen bijdrage Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Het partnerschap op basis van het basispartnerbegrip voor de belastingheffing en de toeslagen geldt ook voor het partnerschap voor de sociale zekerheid en zorg. Maar er blijven enkele verschillen bestaan. In de sociale zekerheid (en met name de uitkeringssfeer) blijven de bestaande criteria voor partners respectievelijk alleenstaanden zoals ‘het voeren van een gezamenlijke huishouding’ en ‘duurzaam gescheiden leven’ gehandhaafd. Deze criteria gelden niet voor de belastingheffing en toeslagen. Maar er komt nog een vervolgstap in de verdere harmonisatie van het partnerbegrip tussen belastingen en toeslagen enerzijds en sociale zekerheid en zorg anderzijds. De criteria ‘het gezamenlijk eigendom van een woning’ en ‘voor elkaars pensioenregeling als partner zijn aangemerkt’ worden ook als partnercategorieën in de sociale zekerheid opgenomen. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zal hiertoe een wetsvoorstel indienen.

Bron: Ministerie van Financiën, 5-11-2010, nr. DB2010/181 U.

Over belastingvragen

Ervaren belastingadviseur
Dit bericht werd geplaatst in Inkomstenbelasting en getagged met , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Nieuw partnerbegrip voor belastingen, sociale zekerheid en zorg per 1 januari 2011

  1. Ander belangrijk punt is dat per 1 januari een notarieel vastgelegd samenlevingscontract getekend moet worden om in aanmerking te komen voor fiscaal partnerschap.. dit heeft ook grote gevolgen (kosten) voor veel mensen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s